Groep 5/6 – Week 4 – Les 9

Voor wie is/was de beiaard belangrijk?

Algemene informatie

  • Groep: 5 en 6
  • Tijdsduur: 55 minuten
  • Onderwerp(en): beiaardiers, beiaardmuziek
  • Leergebieden: geschiedenis, cultureel erfgoed, burgerschapsvorming
  • Vaardigheden: communiceren, kritisch denken, sociale en culturele vaardigheden
  • Begrippen: beiaard, beiaardier
  • Kerndoelen: 56: De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed.

Korte uitleg van de les

De leerlingen leren over de betekenis van de beiaard vroeger en denken na over de betekenis nu.

Nodig

Leerdoelen

  • De leerlingen kunnen drie redenen noemen waarom de beiaard in vroeger tijden een belangrijke betekenis had
  • De leerlingen kunnen hun eigen mening formuleren over de betekenis van de beiaard nu.

Voor wie is/was de beiaard belangrijk?

Introductie

Haal kort terug wat je de vorige les hebt gedaan.

Uitvoering

De betekenis van de beiaard, vroeger en nu

In week 3 hebben jullie behandeld wie er door de eeuwen heen klokken lieten gieten en waarvoor. De betekenis van klokken in vroeger tijden zit hierin verwerkt. De betekenis van de klokken volgde uit hun functie.

Heden ten dage hebben klokken niet meer zo’n duidelijke functie.

Bespreek dit aan de hand van de afbeelding.

  • De beiaard is leuk of niet?
  • Moet hij blijven?
  • Zo ja, hebben we daar dan geld voor over?

Gedicht

Behandel het gedicht van Ida Gerhardt. Hieruit blijkt hoeveel het geluid van de beiaard kon betekenen voor mensen in moeilijke tijden. Dit zagen we ook al bij beiaardier Jacob Vincent in week 2.

  • Waarom is dat? Misschien omdat het zo vertrouwd klinkt (ook als je er nooit bewust naar luistert), zo gewoon? Of omdat het herinnert aan goede tijden (een tijd van voor de bezetting)?
  • Zou dat nu nog steeds zo zijn, als er oorlog was?

Twee filmpjes

De twee filmpjes gaan over actuele beiaardiers. Bekijk samen met de klas één of beide filmpjes.

Dit filmpje gaat over geplande bezuinigingen op de stadsbeiaardier van Tiel. Praat n.a.v. dit filmpje over de volgende dingen:

  • De gemeente betaalt jaarlijks 20.000 euro voor de stadsbeiaardier. Dat is belastinggeld, en dat kunnen ze dus niet ergens anders aan uitgeven. Is het terecht dat het geld naar de stadsbeiaardier gaat en niet naar, bijvoorbeeld, de bibliotheek of een sportveld?
  • De beiaardier zegt dat je wel moet spelen op zo’n monument. Anders weet niemand over 10 jaar nog wat er voor moois in de toren hangt. Is dat erg?
  • ‘Dit geluid hoor je al sinds 1552 over Tiel.’ Is dat een goede reden om daarmee door te gaan? Waarom wel of niet?
  • Er is een handtekeningenactie onder Tielse geschiedenisliefhebbers. Dus: het is een instrument van het verleden? Wat hebben jongeren er dan mee te maken?

Interview met de stadsbeiaardier van Breda. Een jonge, eigentijdse beiaardier die aanstekelijk vertelt over hoe hij de boel vernieuwt. Hij zegt: “ik ga mijn eigen weg.” Hij zoekt de verjonging op.

Hij past altijd zijn repertoire aan op wat er gebeurt in de stad en in het land. En hij geeft voorbeelden. Hij vertelt ook over reacties die hij krijgt van mensen. En hij hoopt dat mensen zich er niet aan gaan irriteren. Hij beseft dat hij “voor de stad aan het spelen is”. Op het laatst gaat het over zijn voorganger, zijn overleden vader, en dan wordt hij een beetje emotioneel.

Behandel samen met de klas de vragen:

  • Heeft de beiaard nog betekenis?
  • Voor wie?
  • Voor mij persoonlijk ook? Waarom?

Je kunt dit doen door middel van een klassengesprek. Je kunt ook een stellingenwerkvorm gebruiken.

Stellingen

De leerlingen gaan bij elke stelling links (voor) of rechts (tegen) in de klas staan.

  • De beiaard moet behouden blijven: voor – tegen
  • De beiaardier moet moderne (pop)liedjes spelen: voor – tegen
  • De beiaardier moet aansluiten bij de actualiteit: voor – tegen
  • De beiaardier moet nieuwe groepen mensen (bv uit andere culturen) betrekken: voor – tegen

Vraag na elke stelling aan een aantal leerlingen hun keuze voor of tegen toe te lichten.

  • Bijvoorbeeld bij stelling 1, bij de leerlingen die vóór zijn: voor wie moet de beiaard dan behouden blijven? Ook voor jou persoonlijk?

Stimuleer de leerlingen om op elkaar te reageren en niet alleen op de leerkracht. Je kunt daar een eenvoudige regel voor geven: reageer met: ‘ik vind dat ook, want…’ of: ‘ik vind dat niet, want…’ Zorg dat zij met elkaar in gesprek gaan met gebruik van argumenten.

Tip: als je merkt dat alle leerlingen aan één kant gaan staan omdat ze achter elkaar aan lopen, kun je zelf aan de andere kant gaan staan om de boel een beetje op te schudden. Geef je tegenargument en kijk wat er gebeurt.

Afsluiting

Praat nog even na over de les en trek samen met de leerlingen conclusies over de beiaard toen en nu en de betekenis ervan.

Verwoorden

Reflectie

  • Wat hebben we gedaan?
  • Noem drie redenen waarom de beiaard vroeger belangrijk was
  • Noem een reden waarom de beiaard nu belangrijk is en voor wie (dat hoef je niet zelf te zijn)

Hebben je leerlingen gipsen klokjes gegoten? Dan kunnen zij deze nog versieren op een manier die weergeeft hoe zij zelf denken over het belang van de beiaard nu en in de toekomst. Ook als ze er niks aan vinden! Dan mogen ze dat tot uiting brengen. Het kan met losse woorden, een gedicht, een stukje songtekst, een tekening, het klokje beplakken met glitterstenen of foto’s of stukjes uit kranten.