Groep 3/4 – Week 4 – Les 16

Hoog en laag

Algemene informatie

  • Groep: 3 en 4
  • Tijdsduur: 40 minuten
  • Onderwerp(en): beiaard, beiaardier, hoog en laag
  • Leergebieden: muziek, techniek
  • Vaardigheden: communiceren, creatief denken en handelen, samenwerken
  • Begrippen: beiaard, beiaardier, hoog en laag
  • Kerndoelen: 54: De leerlingen ervaren verschillen en overeenkomsten in de muziek en beelden die bewegend of tekenend uit; De leerlingen ontwerpen en spelen klankbeelden vanuit muzikale tegenstellingen als hoog-laag, muziek; De leerlingen spelen hun muziek op schoolinstrumenten.

Korte uitleg van de les

De leerlingen gaan aan de slag met de begrippen hoog en laag en ervaren zelf hoe een beiaard werkt.

Nodig

  • Filmpje over Damian de beiaardier
  • Optioneel: akoestische piano
  • Afbeelding van kerktoren en dansende mensen
  • Geluidsfragment met diverse klokken
  • Optioneel: werkblad ‘ontwerp je eigen beiaardmuziek’
  • 4 staafinstrumenten naar keuze met staven C, D, E en G (bijvoorbeeld klankstaven, klokkenspellen, xylofoons, desnoods boomwhackers) + kloppers

Leerdoelen

  • De leerlingen begrijpen de techniek van een beiaard
  • De leerlingen maken improviserend muziek

Voorbereiding voor de leerkracht

  • Onderzoek of er een piano in het gebouw staat
  • Verzamel de staafinstrumenten en zet ze in je lokaal

Hoog en laag

Introductie

Kijk samen naar het filmpje. Damian (9 jaar) laat zien hoe hij op het beiaard speelt.

Stel vragen naar aanleiding van het filmpje

  • Hoe bespeelt Damian het instrument? (met zijn handen en voeten)
  • Wat hoor je als Damian op een stok slaat? (een klok)
  • Wie kunnen de muziek van Damian horen? (iedereen in Den Bosch)

Optioneel

Staat er een akoestische piano in het schoolgebouw? Ga samen kijken hoe de binnenkant van de piano eruit ziet (je kunt meestal de klep aan de bovenkant openzetten en de voorzijde eruit halen). Sla op een toets en kijk in de piano wat daar gebeurt. Dit werkt op een soortgelijke manier als een beiaard: je drukt op een toets en er slaat een hamer tegen een snaar.

Uitvoering

Laat de afbeelding zien met de kerktoren en de mensen die dansen op het plein.

Vertel: ‘Vandaag zijn wij de mensen op dit plein. Boven in de toren zit de beiaardier, die ons laat bewegen. Kun je horen of zij een lage klok of een hoge klok slaat? Laat het zien met je lijf.’

De leerlingen gaan achter hun tafeltje staan. Als ze een hoge klok horen, gaan ze op de tenen staan. Als ze een lage klok horen, gaan ze door de knieën.

Draai de opname af en kijk hoe de leerlingen reageren.

Extra

De leerlingen ontwerpen een stukje muziek om dadelijk op de levende beiaard te spelen. Gebruik het werkblad 'ontwerp je eigen beiaardmuziek'. Zie het spel 'de levende beiaard'.

Afsluiting

Speel het spel ‘de levende beiaard’.

Zet eerst de beiaard klaar:

  • Zet vier leerlingen op een rijtje achter tafeltjes. Zet 1 staafinstrument met 1 staaf voor hen (respectievelijk C, D, E en G). Geef ze een klopper om op de staaf te slaan.
  • De leerlingen houden de klopper in de rechterhand. Hun linkerhand houden ze met gebalde vuist recht voor zich, als de ‘toetsen’ van een beiaard (is een leerling linkshandig? doe het dan andersom).
  • Test even of de beiaard goed werkt. Als je op een linkerhand duwt, speelt de rechterhand van de leerling.
  • Maak duidelijke afspraken. De beiaardier slaat niet keihard. Het is immers een levende beiaard.

Wijs vervolgens een beiaardier aan.

  • Laat de beiaardier een deuntje spelen naar eigen keuze.
  • Maak het een beetje moeilijker, door de klankeigenschap hard/zacht toe te voegen. Blijf opletten dat de beiaardier niet keihard slaat. Het blijft een levende beiaard.
  • Hebben de leerlingen zelf een stukje muziek geschreven?

Verwoorden

Reflectie

  • Wat hebben we gedaan?
  • Hoe vond je het om de levende beiaard te spelen?
  • Zou je ooit willen proberen om een echte beiaard te bespelen?